Door Luis Silva — Universidade NOVA de Lisboa
Zorgprofessionals werken vaak in intensieve omgevingen die hun welzijn en functioneren beïnvloeden. Veerkracht, het vermogen om je aan te passen en te herstellen van stress, is essentieel voor het leveren van effectieve zorg. Terwijl traditionele beoordelingen leunen op subjectieve zelfrapportage, biedt het integreren van fysiologische biomarkers een objectiever, realtime begrip van hoe het lichaam op stress reageert. Huidige methoden zijn echter vaak invasief of beperkt tot laboratoriumomgevingen, wat de praktische toepassing in klinische settings beperkt.
Een van de onderzoekslijnen binnen het KEEPCARING-project onderzoekt hoe fysiologische en psychologische reacties op stress samenhangen en verschillen tussen veerkrachtige en minder veerkrachtige zorgprofessionals. De studie onderzoekt fysiologische en psychologische reacties tijdens zowel rust- als werkperioden om objectieve markers van veerkracht en hun verband met psychologisch welzijn te identificeren.
Het onderzoek heeft twee kerndoelen: begrijpen hoe lichaam en geest reageren op stress bij veerkrachtige versus minder veerkrachtige individuen, en het identificeren van vroege waarschuwingssignalen via fysieke en mentale indicatoren om realtime monitoringtools te ontwikkelen die werkgerelateerde stressblootstelling kwantificeren.
Met behulp van Hexoskin smart shirts, een draagbare technologie met geïntegreerde sensoren, maakt de studie continue, niet-invasieve monitoring van belangrijke fysiologische markers mogelijk. Deze slimme kledingstukken verzamelen realtime gegevens over hartritmevariabiliteit, cardiovasculaire reactiviteit en ademhalingspatronen zonder de dagelijkse routines van deelnemers te verstoren. Comfortabel en licht zijn de Hexoskin-shirts ontworpen voor dagelijks gebruik, waardoor ze ideaal zijn om fysiologische reacties tijdens zowel werk als rust te volgen. Deze aanpak ondersteunt het doel van KEEPCARING om gepersonaliseerde, datagestuurde methoden te ontwikkelen om stress vroegtijdig te detecteren en veerkracht onder zorgprofessionals op te bouwen.
De studie onderzoekt psychofysiologische veranderingen bij verpleegkundigen en medisch personeel dat op chirurgische afdelingen werkt, waarbij verschillen tussen veerkrachtige en minder veerkrachtige individuen worden bekeken. Er worden kunstmatige-intelligentiemodellen ontwikkeld om veerkrachtniveaus te classificeren en te voorspellen, wat inzicht geeft in fysiologische patronen die samenhangen met stressaanpassing. Daarnaast brengt de studie factoren in kaart die bijdragen aan veerkracht en werkgerelateerde stress, met als doel strategieën voor stressmanagement in klinische omgevingen te verbeteren.
Volgende stappen omvatten een diepere analyse van de verzamelde gegevens om de modellen voor veerkrachtbeoordeling te verfijnen. Resultaten worden gedeeld via workshops en congressen en dragen bij aan interventiestrategieën binnen het KEEPCARING-kader. Toekomstig onderzoek kan worden uitgebreid naar aanvullende zorgsettings, wat het begrip van veerkracht en haar rol in het in stand houden van een gezonde zorgberoepsbevolking verder bevordert.